Dziś kolejna odsłona naszego Wielkiego Słownika Gwary Szwejowskiej. Uwaga: zanim zaczniesz śmiać się z nowych i starych haseł, przeczytaj koniecznie wywiad z profesorem Miodkiem!!!

Dziś garstka haseł nadesłanych nam przez „Tadzia” i Jana Falkowskiego. Dziękujemy.

Po literze „Ż” znajduje się informacja, gdzie możecie wysyłać Wasze nowe hasła. Sprawdziwszy wcześniej, czy nie ma ich już w naszym-Waszym „Słowniku...”
 

narciarz - kapral
kapral podporucznik - major
w.cz.p.p.k. - wykonywanie czynności porządkowych poza kolejnością
zwane inaczej "pepekami"
ping – pong - pyzy ziemniaczane.
suchary - specjalne kwadratowe deski z nawierconymi otworami do pobierania lub zdawania amunicji na wartowni.
A oto hasła nadesłane przez Was w ostatnim czasie (za tydzień przypiszemy je do konkretnych liter)

wzorka-odznaka dobrego żołnierza
trotyl-serek topiony w kostkach
panterka -ciepła kurtka zimowa
zaleganie -odpoczynek na kojach starego wojska
towot-pasztet mazowiecki
bełkot--wino
biurwa--urzędniczka cichodajka
czar pegeeru--wino
drużynka--obsługa kuchni koszarowej
dwukropek--podporucznik
felczer--lekarz wojskowy
filipinka--granat  f-1
jotes--ciężki czołg j-s
kabaryna--areszt
kablarz--donosiciel
kaczka--czołg t-34
ł,a,panc--ładownia akumulatorów czołgowych na samochodzie zis-150
łysy--księżyc
meta--lokal babci (ciotki)
pałatka--peleryna-namiot
piguła--sanitariuszka
profos--szef aresztu wojskowego
r,g,ppanc--ręczny granatnik przeciwpancerny
studentka--dentka którą stu dmucha
świątynia cichego dumania--latryna poligonowa
tuszonka--słonina konserwowa
uniwersytutka-studentka cichodajka
uśmiech sołtysa--żytniówka
zlew--podoficer
zok--zakaz opuszczania koszar
żarówa—słońce
szpakówka - mała skrzyneczka przymocowana na ścianie lub drzewie skrywająca telefon na posterunku wartowniczym.
delbeta - zastrzyk (szczepionka) uodparniająca żołnierza kiedy przychodził do wojska. mówili że po niej mogłeś spać na śniegu i nie brało cię  żadne przeziębienie
szmira - brązowa pasta konserwującą do obuwia (która używana była nieregulaminowo też do
szybkiego wzniecania ognia - np. ognisko lub piecyki ogrzewcze)
pko - wyjątkowo głupi, ale silny żołnierz (skrót od połączenie kurwy z osłem - odporny na wiedzę ale nie do zajeb...nia)
stalowy - regulaminowiec, nigdy nieobcięty żołnierz
zapas - spadochron zapasowy
dodatek - porcja żywnościowa składająca się przeważnie z kawałka kiełbachy i bułki ,czasami jakieś jaja na twardo itp.
nakrywka - służba na stołówce.
zlew - żołnierz zawodowy.
kotły lub chochla - służba na kuchni
micha - miska aluminiowa zastępująca głęboki talerz,  lub czasami -
służba na kuchni.
m & m - margaryna + marmolada do chleba
skurwysyn – salceson
dizel - powoli myślący żołnierz
baniaki - żołnierze kompanii pontonowej
kraz - łózko,  ale również specjalna wielka belka z  przybitymi do
niej szczotkami służąca do  czyszczenia posadzek na korytarzu, popularne urządzenie w
jednostkach skoszarowanych w żarach.
smoluch - ubranie czołgisty lub innego kierowcy np. skot-a
czarnuch - ubranie czołgisty lub innego kierowcy np. skot-a
szpachla - pasztetowa
brzeszczoty - poborowi z dawnego województwa radomskiego
nietryb - żołnierz, który nie zrozumiał polecenia, nie  zatrybił
zatrybić – zrozumieć.
żołędzie-żołnierze z poboru jesiennego
wzorka-odznaka wzorowego żołnierza
woska-odznaka sprawnosci fizycznej
szlaban-kapral
gorący kubek- pojazd(beczka) który odbiera resztki ze stołówki
kabuz-żołnierz służby wartowniczej
bmw-bardzo młody wicek
konie-kompania podoficerska
bizony-żołnierze z poboru letniego
dywizjon 303-święto wicków
cywil-żołnierz który ma mniej niż 50 dni do cywila
przysmak dziadzi - tanie wino
samobój - żołnierz ówczesnej  5 letniej  ochotniczej  służby  wojskowej
blacha -  tak nazywano w tym czasie odznakę wzorowego żołnierza (ze względu na rozmiar)
uszy czombego - czarny salceson podawany często na kolację
guma lub podeszwa - porcja mięsa wołowego + ziemniaki z sosem (na 2 danie)
tata z mamą - porcja margaryny i marmolady na kolację lub śniadanie
pepegi - granatowe powszechnie używane tenisówki
szpachlówa - pasztetowa lub wątrobianka dawana na kolację lub śniadanie.
taryfa - urlop należny każdemu żołnierzowi po wysłudze odpowiedniego okresu służby
pestka - nabój pistoletowy kal 9mm
sznurówa - lina holownicza w czołgu
seta - nabój czołgowy kal 100mm
r g rura - ręczny granatnik przeciwpancerny
drągi - dźwignie służące do kierowania czołgiem
gąska - gąsienica w czołgu
trzepanie gąsek - czyszczenie gąsienic (przez starszych mechaników przejechanie możliwie szybko po utwardzonej powierzchni, przez młodych ręczne wydłubywanie błota przy pomocy śrubokręta)
gazol - paliwo do czołgu
paker - ładowniczy
niewinny - aresztant
cienizna - skórzany pasek od troków zakończony zapinką od maski p.gaz ozdobiony korpusówką, kabelkami lub innymi materiałami w kolorze fali, na który zakładało się żołdówki. po każdym żołdzie zdejmowało się żoldówkę i wrzucało do kosza. cienizna przysługiwała tylko starym żołnierzom.
żołdówka - metalowe oczko z tyłu spodni służące do regulacji rozmiaru, wykorzystywane do wykonania cienizny
korpusówka - oznaka korpusu osobowego noszona na klapach munduru wyjściowego
kolorki -  elementy z mosiądzu na okręcie które wiecznie się polerowało
wacha-- woda morska
chabok - pojemnik na farbę a na okręcie żartobliwe określenie marynarza drużyny pokładowej
kowal - na niektórych okrętach tak nazywano kucharza np na orp piast w latach 80.
kaloryfer -bosmanmat (cztery wielkie złote pety przypominały żeberka kaloryfera)
czaj - herbata
wiosło - przyrząd z drewna do obcinania ogonów młodemu wojsku
kita - ogon młodego wojska
mina - konserwa
olimpiada - określenie ilości lat do zakończenia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych np.3 olimpiady-12 lat

SŁOWNIK:

A

akumulatorszczyk - żołnierz do obsługi ładowni akumulatorów czołgowych
akwarium – dyżurka oficera
alarm różowej pantery – na rozkaz kaprali całe wojsko chodziło do wysokości lamperii, na kucaka
amba – kradzież w wojsku. Jeżeli coś komuś zginęło wtedy mówił, że „wcięła mu amba”; „amba to jest takie zwierze – co zobaczy to zabierze”; „amba fatima, było i nima”
ancel – areszt wojskowy
arbuz – oficer polityczny; z wierzchu zielony, w środku czerwony
areszt - pomieszczenie maszyny sterowej 
armata, parowóz – kuchnia polowa
asfalt, żużel – kaszanka na kolację
atramenty – granatowe bokserki, które farbowały tyłek i biodra.
autostrada słońca - wyszorowany korytarz na baterii - kompani

B

babcia - melina w pobliżu koszar
bajzel, burdel – nieporządek
bakista – szafka na ubranie
bałuciarze - poborowi z Łodzi
bandaże – onuce.
baniak - kapral
baniol – w latach 80. kocur w Mar Woju
batman – kapelan
batory - wielka beczka z wysokim kominem, służyła do podgrzewania wody na poligonie
bażant, spermen – żołnierz wcielony po studiach do rocznej służby jako absolwent SPR, Szkoły Podchorążych Rezerwy.
bechatka – kurtka zimowa
bee gees – bigos
begeesy – majtki, spodenki sportowe
beton – wartownik
betoniara – nielegalny przyrząd do gotowania wody na herbatę zbudowany z dwóch żyletek i drutu. Woda gotowała się błyskawicznie, a na całej kompanii przygasało światło
betoniarka – czołg T-55A i AM
betoniarnia - izba kaprali
betonka - fasolka po bretońsku na stołówce żołnierskiej
bewup – BWP-1, bojowy wóz piechoty
BGMy (czyt: BeGeeMy) - bojowe gacie marynarza
biała pała – żandarm
białe szaleństwo – twaróg ze śmietaną na kolację
biały - kucharz okrętowy
biały dom - areszt
bibol – żołnierz z Batalionu Inżynieryjno – Budowlanego
biedak - zawodowy podoficer
bieg z przeszkodami - przemieszczanie z rufy na dziób i odwrotnie
poprzez nadbudówki
bieg Zatopka - bieg po korytarzu z głową na wysokości lamperii
Bi Pi – biuro przepustek 
blacha – metalowy znaczek SPR na pagonach lub końcówka fali
blondynki - świnie w świniarni
błot, błąd – 14 BOT Brygada Obrony Terytorialnej
bocian – poborowy z wiosny
bojówka – jednostka, do której idzie się po szkółce
borygo - trunek własnej produkcji od babci (patrz: babcia)
bosmaniec - marynarz służby bosmańskiej (bez konkretnej specjalności)
bosmanka - kurtka
budyń – podchorąży Wyższej Szkoły Oficerskiej
bukiet – podchorąży w Zmechu
buldogi, chomiki – maski przeciwgazowe z pochłaniaczami po bokach
burak - poborowy z dolnośląskiego

C

cap - smród
capstrzyk – cisza nocna
cebulandia - zupa cebulowa
cegła – ćwiczebny granat łzawiący
chabanina – mięso na obiad
charczeć – spać
chory – chorąży
chlebak – opakowanie na manierkę i menażkę 
cienko, mało, deko – mało dni do końca służby
cienizna - bardzo mało ddc
CKM - ciężko kapujaca mózgownica
cyfra – określenie czasu do cywila
cyfron  - żołnierz z DUŻĄ cyfrą
cygaro – torpeda
cykle – zajęcia na szkółce
cywilki – ubranie cywilne, prywatne
cwaniak - czerwony salceson
czarnuch, smoluch – ubranie robocze lub kombinezon czołgisty
czołg – na okręcie zęza pod pomieszczeniem
czołgi, pancery, wyciory – żołnierze wojsk pancernych

D

dajesz tutaj - polecenie wejścia/wezwanie
DDC (cyfra)- Dni Do Cywila
dechy – areszt w jednostce
dekada – śmieciarka
dekiel - głowa lub właz do skota
dekle – obsługa czołgów
delicje - wojskowe suchary
dentysta – jedna z przeszkód na oseyfie (patrz: oesyf)
długopis - żołnierz wysokiego wzrostu
dreptanie, tupanie – musztra
druciak - magnetofon stosowany na radiostacjach zamiast taśmy był cienki stalowy drut
druciki, drutociągi – żołnierze z łączności
dziadek – żołnierz po obcince
dziennikarz – podchorąży odpowiedzialny za wpisywanie do dziennika tematów, robienie list służby.
dzień słonia - chodzenie w maskach
dzięcioł/dziobak - marynarz radiotelegrafista
dziobak – żołnierz – lizus, punktowicz.
dzwonki – małe metalowe rolki zakładane na blachy przy opinaczach, przeważnie wyjęte z zapięć od troków
dwa na dwa bez dna – kopanie dołu za karę
dyskoteka, szczekacz – auto z głośnikami na dachu
dziki - poborowy z dzikiego poboru ( były takie na początku lat 80 )
dziwka Jolka - szalupa do której wchodziło czterech marynarzy i sternik
dżamping - patrz "żabki"
dżuma - Star 660

E
 
empiątka – maska przeciwgazowa M-5
emte-lebemte -  transporter - ciągnik artyleryjski MTLB
enpel – nieprzyjaciel
esemesy - żołnierze służby zasadniczej w Szkole Młodszych Specjalistów
eswudzista – strzelec wyborowy mający na stanie karabin typu SWD kaliber 762 mm
eszelon – transport kolejowy na poligon

F

fafuły – moździerze, obsługa moździerza
fala – centymetr krawiecki ze skalą całkowicie zmytą spirytusem po jednej stronie; tamże różne rysunki i hasła, mocno niecenzuralne
filc - kot po przycince ogona
fizol - marynarz motorzysta
flagus - żołnierz pełniący funkcje dowódcze, zwłaszcza w służbach dyżurnych
forest – amerykanin
fortepian – stolik podoficera dyżurnego
fosgen - marynarz chemik
fucha - kawałek mięsa w zupie

G

gaciowy – pomocnik szefa kompanii
gagat - granat ćwiczebny
gałąź – łóżko piętrowe
gapa - odznaka skoczka spadochronowego
gazownik – żołnierz nie dbający o higienę 
gejownik, gejowniczek – zestaw do czyszczenia obuwia lub kosmetyczka WP
gie-en, gienek – kałach z możliwością strzelania granatami
gitara – łopata
giwera – broń, kbk AK
glanc – połysk
glaudynka – ręczna wyrzutnia granatów łzawiących
gnat – pistolet
gnić – odbywać służbę wojskową
gołębnik - telewizor
goździk – działo samobieżne na gąsienicach
granat - kotlet mielony na stołówce żołnierskiej.
gruba – armata czołgowa
grzyb – biurko podoficera dyżurnego
gumiak - L1
gumowy ryj – maska przeciwgazowa
gwiazdka nadziei lub złamane życie, gwiazdka na pagonie mł. chorążego przy złamanej belce V.
gwiazdojeb - marynarz artylerzysta
gwiezdny kapral – podpułkownik

H

hałer, garnek, beret stalowy, nocnik – hełm
hamownia – biuro przepustek
hamulec - serek topiony
hanys - poborowy ze Śląska
harpagan –  wzorowy żołnierz

I

inteligencja okrętowa - nawigatorzy + radiotelegrafiści
iść na michę – iść na posiłek.
Iwan – Rosjanin, za komuny towarzysz broni.

J

J-23 -  wino(jabcok)
jagodzianki – miękkie obuwie sportowe
Janki, Jasie – młodzi żołnierze, którzy nie przeszli jeszcze obcinki
jany - tępi żołnierze ze wsi
jednorazówki – saperzy
jesion – żołnierz, który wstąpił do wojska jesienią
jeździć na szmacie – sprzątać

K

kadrowiec – żołnierz należący do kadry
kalesraki – kalesony
kalesoniarz - szef kompanii
kałach - kbk
kamikadze - żołnierz służby pięcioletniej
kantyniara – osoba sprzedająca w kantynie
kapitan w ogródku – starszy chorąży sztabowy; układ dystynkcji na pagonach.
kapsel, kaprawiec, kapralina taśma, zegar, narciarz – kapral
karczycho do przeglądu rzuć – na to hasło wydane przez dziadka młody kot schylał się z przytupem i wyrzuceniem prawej nogi. Następnie dziadek strzelał mu plaskacza w kark po czym "młody" meldował "dziękuję szlachetnej fali, że tak pięknie w karczycho wali"
kaszub - śledź w oleju
kawiarnia – toaleta
kić – areszt wojskowy
kit - ser topiony z Goleniowa
kielnia - kieszeń, kieszonka
klamoty – mundur, części umundurowania
klar - porządek
kleks - żołnierz lotnictwa (granatowe mundury)
knurzyć, ciąć komara, zgrywać oko z poduszką – spać
kocina wzdęta - młody żołnierz
kocówa – samosąd koleżeński, polegający na nagłym przykryciu delikwentowi głowy kocem, podczas gdy reszta kolegów okładała go pasami
koja - marynarskie łóżko
koks –  czarny chleb żołnierski
kokun – tanie wino
kolarz - żołnierz, który wstąpił do wojska wiosną
komarować - spać
komandos w spreju – ciężkie szkolenie na poligonie
komora diabła - komora łańcucha kotwicznego
kompot - poborowy z lata
kondon, opel, opeks – kombinezon przeciwchemiczny OP-1
kongresy - poborowi z Warszawy
koniu – żołnierz, który ma radiostacje na swoim wyposażeniu
konował - lekarz na izbie chorych
konserwa – czołg załadowany amunicją i gotowy na godzinę „W”
konterka/kontrrezerwa - marynarz po pasowaniu
koń – dyżurny PKT lub kandydat na żołnierza zawodowego
koń w sali - smród w sali
koryto - jedzenie lub długa kamionka do mycia się
koryto główne - obiad
kosa – bagnet
kosmita – żołnierz, który ma wiele dni do wyjścia
kosmos – wiele dni do wyjścia
kostka szturmowa - ziemniak pokrojony łopatą
kot – żołnierz przed obcinką, a już po szkole, młody, niedoświadczony żołnierz
kotłownia - siłownia okrętowa
kotomysz - armata plot ZU-23-2 z podwójną wyrzutnią rakiet strzała-2 (patrz też: ziuta)
koszarówy - dziewczyny przychodzące do żołnierzy
koza, kłeza - działko p - panc spg 9
koziojebiec - saper(ze względu na buty)
krasula, kraciatka - wóz w biało- czarne kwadraty kierwonika lotow
Krawaty – poborowi z Warszawy
kret – jedna z przeszkód na oesyfie (patrz: oesyf)
krysia - koszarowa panienka
kręcenie wora – jeden ze sposobów karcenia kota, wykręcanie jąder dłonią
krowa - rufowa winda kotwiczna na ODS-ie
kruk – cywilny strażnik
Krzyżaki – poborowi z Malborka, Fromborka i okolic
ksiendzu, batman – kapelan
księciunio – szef sztabu
ku chwale ojczyzny – za darmo, za friko
kulki, pestki – amunicja
kurczak po sapersku – potrawka z kurczaka
kurnik – służba w biurze przepustek
kwit wolności – przepustka stała lub jednorazowa

L

laba – odpoczynek
laćki – kapcie
Lajkoniki – poborowi z Krakowa
laser - miotła ulicówka
lastryko - czarny salceson
latawiec – żołnierz, który wstąpił do wojska latem
lepa - uderzenie kota otwartą dłonią w kark
Leon, Leoś – czołg Leopard
lewizna – samowolne oddalenie się z jednostki
liniowiec – żołnierz liniowy, frontowiec
logiczny – szef logistyki
lotnisko – stołówka lub na okręcie niezabudowany pokład (nie ma nic wspólnego z lądowiskiem)
lotniskowiec - czapka młodego żołnierza
lura – kawa żołnierska
luśnia - wyrzutnia rakietowa

Ł

łabądz - podchorąży wyższej szkoły oficerskiej
ładowanie akumulatora - uderzanie taboretem w szafkę przy łóżku z głową w środku
łajza – niezdarny żołnierz
łapiduch – lekarz albo sanitariusz
łysy - MR (radar kierowania ogniem artyleryjskim)

M

maciek – otyły żołnierz
mahomet wali z góry – mocno świeci słońce
magnumka – Star 266 M po modernizacji’
majtek – major
makaron – biało-czerwony sznurek, którym podchorążowie SPR obszywali pagony
makijaż – malowanie
mało węzełków - blisko do cywila
małpa – mięso mielone z puszki
małpi gaj - plac ćwiczeń
małpi kit - pasta rybna
mama, matka – szef kompanii 
mamut - skocznia spadochronowa
maniana – bałagan przed kontrolą
maniera – manierka
marchewka – rakieta
marycha - margaryna - 20 lat temu na śniadanie i na kolację podawano margarynę. Masło było tylko w niedzielę lub święta
maszyna – samolot
Medaliki – poborowi z Częstochowy
menacha – menażka
mieć kolana - bać się, mieć pietra,wystraszyć się czegoś itd.
 miedzoryje – piechota (ryje w ziemi okopując się)
mięso, ślizgacz – film porno
Miotły – poborowi z Chełma lub Lublina
misiek – żołnierz młody, którego dziady jeszcze są w wojsku
misjonarze – żołnierze, którzy brali udział w misjach 
 młoty – jednostki moździerzowe wojsk powietrzno – desantowych
MON - skrót od Ministerstwa Obrony Narodowej, ale też popularne określenie służby wojskowej
moracze, moro ułes – mundur polowy wzór 93
muchomory – spadochroniarze
muł - moździerz 120 mm ( piekielnie ciężki do pchania w błocie )
muł – materac z prześcieradłem i kocem razem zwinięty
muł pasiasty – plutonowy
myjka, zlewnia – łaźnia raz w tygodniu

N

naruchać – zorganizować coś
nieśmiertelnik – metalowa tabliczka ewidencyjna na szyję
niezbędnik – łyżka, widelec i nóż
nissan patrol – samochód marki Nysa

O

obcinka – chrzest kotów
obierak – obieranie ziemniaków
ocelot – odbywający służbę w Obronie Cywilnej
odbój – swoboda, luz
odesy – obuwie desantowo – szturmowe
odpalić wóz – pościelić łóżko
odrabiać za kontowych - pilnować baniaków
oesyf – ośrodek szkolenia fizycznego, zmora poborowych
ogoniarze – artylerzyści
oko – wartownik, czuwający przy oknie znajdującym się w sąsiedztwie drzwi wejściowych  lub  marynarz stojący na dziobie okrętu w czasie mgły
okrętowy - bosman okrętowy
ołówek – mig – 21
ołtarz – przewłoka trałowa
opad - nakaz przyjęcia pozycji do robienia pompek
opeel, opelotka  – obrona przeciwlotnicza
orbita - ( tu ta ti ta tu orbita ) bieganie dookoła maszerujacej kompanii
orczyk - poborowy z rzeszowskiego
osiemdziesiątkaczwórka – pistolet P-84
osioł - agregat prądorwórczy postojowy (wszyscy leżą a on jeszcze pracuje)
osrany – żołnierz wystraszony
ostre noże - obieranie ziemniaków

P

pająki – łącznościowcy
paka – areszt wojskowy
pancerniak – czołgista
pancernik (patrz: konserwa)
pancernik mielony - mielonka z puszki
pancernik patiomkin - puszka rybna made in ZSRR
pancerwafle – suchary
panika – kontrola w jednostce
panika – samochód nyska, propagandowy z głośnikami.
 papaj - AN-2 popularny samolot transportowy
Paprykarze – poborowi ze Szczecina
parasol – spadochron
pasowanie na skoczka - okładanie wypiętych pośladków żołnierza, który właśnie wykonał siódmy skok ze spadochronem płazami noża spadochronowego przez innych spadochroniarzy
pasza – jedzenie
pdf- podoficer dyżurny
pepanc, erpek – żołnierz z zestawem przeciw pancernym rpg7
peesałka -  - Polowa Stacja Ładowania Akumulatorów na podwoziu Star 660
pet - belka na pagonie
pierdel – areszt
pies przewodnik – nie lubiany starszy grupy
pięćdziesiątkiszóstki – noże szturmowe wzór '56
pięćsiódemka - armata plot kalibru 57mm
pigularz – sanitariusz
pikista – żołnierz, który ma karabin maszynowy na stanie
pilot - wywracanie łóżka i pościeli za karę.
ping pongi  - odbijanie się żołnierzy od ścian
pingwin - żołnierz, który wstąpił do wojska zimą
pisarczyk - pisarz sztabowy
pejotka – Przepustka Jednorazowa
pekaśka – karabin maszynowy PK kaliber 762 mm
pekate - Punkt Kontroli Technicznej
plamiak - moro
plecak - żołnierz mający "plecy" (znajomości) w sztabie
plutek, plutas, kaloryfer – plutonowy
płetwale – płetwonurkowie
poborowiec – poborowy
pocierać - jeździć na szmacie
podeszwa – kotlet schabowy
podporek, podpor – podporucznik
pogoda taktyczna – mżawka, wiatr, temperatura do 10 stopni
pogoń – ćwiczenie młodych żołnierzy przez dziadków
pogrzeb kiepa- rodzaj kary, zakopywanie papierosa w głębokim dole.
polerka - czyszczenie mosiądzów (np. dzwon okrętowy)
politek - oficer polityczny
polówka – czapka polowa
polski kawior - kaszanka (krupmiok)
pomidory - żandarmeria wojskowa
pompki na suficie - podrzucanie żołnierza na kocu pod sufit
pomzik – mina przeciwpiechotna typu pomz 
pozycja kota Dżinksa – do biegu gotowy...
półka – koja
pranie (zrobienie prania) - duża gala banderowa (z flag sygnałowych)
pręt lub prynt – słuchacz Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu
przegląd tygodnia – obiad z resztek wszystkich obiadów
przejście dla pieszych – plutonowy (ze względu na ilość belek na pagonach)
przyroda – filozoficzne odezwanie się, równoważnik westchnienia: ot, los..
psia służba - wachta od 0:00 do 4:00 rano
psiarek – opiekun psów wartowniczych
psina - konserwa w puszce
pszczoła  - star 660
pucować – czyścić
pudło – areszt
Pyry, Korbole – poborowi z Poznania

R

rafineria - stacja paliw
rakieta - koja ustawiona w poprzek okrętu, przy przechyłach dawała fajne doznania
rejon – miejsce sprzątania
renifer – żołnierz z poboru zimowego
renta – żołd
rezerwa (rezerwista) –  stawałeś się rezerwistą jak cyfra wskazała 150 lub jak kończyłeś służbę wojskową
rura – granatnik przeciwpancerny
rozpylacz - rozprowadzający warty na posterunki
razwiedczyk – żołnierz z rozpoznania
ruchy! – szybciej, szybciej! Pośpiesz się!
rudy 102 - kiedy stare wojo miało do wyjścia 102 dni
Rumcajs - określenie żołnierza służby gospodarczej np (świniarnia) ze względu na inny rodzaj butów bez opinaczy
Rumuni – poborowi z lubuskiego
rura - wyrzutnia rpg 9
rysowanie klaty - polegało na silnym ucisku klatki piersiowej (między piersiami) ofiary kostkami dłoni lub wersja bardziej brutalna – niezbędnikiem
rzadziak - paczka kiślu na wiadro wody
rzeźnik – lekarz wojskowy

S

sajgon – bałagan na pododdziale po sprawdzeniu porządków przez szefa kompanii
samowolka, lewizna – samowolne oddalenie się z terenu jednostki
sapać - pyskować
saperka – łopatka saperska
scyzoryki – poborowi z Kielc
siadać – lądować samolotem
sierściuch – sierżant lub młody żołnierz, kot (częściej)
skorupa, garnek, nocnik, hełm
słoneczko - poborowy z lata lub wypastowany brudownik przy ścianie w kółka
słonie - maski przeciwgazowe z długą rurą
smary - kierowcy służby zasadniczej
smarowóz – kierowca BWM (czasem: furman)
smoluchy - marynarze obsługujący siłownię
sorokpiaćka - armata 45mm
sorty – części umundurowania
spacer żółwia - ciągnięcie trampków za sznurówki ,powoli żeby żółw nie połamał sobie nóg
sparka - samolot szkolno-bojowy( np.dwumiejscowy MiG-21).
spend – zbiórki
sprzedać sms-a - uszkodzić kłódkę (zazwyczaj taboretem) w szafce na ubrania w celu "pożyczenia" (patrz:amba) czyjejś własności
srać ogniem - panikować
stal – żołnierze zawodowi utrzymujący rygor
stalownia – jednostka, gdzie przestrzega się regulaminów
staluch – żołnierz zasadniczej służby wojskowej idący według regulaminu
stałka – przepustka stała, którą żołnierz ma cały czas i która uprawnia go do wyjścia w określonych godzinach.
starość –  żołnierze najstarsi służbą
stary (dziadek) – żołnierz po obcince
Stefan – donosiciel
straszny szeregowy - starszy szeregowy
stringi – białe majtki żołnierzy służby zasadniczej
strojówka – dokumenty zamówienia żywnościowego
struś pędziwiatr - biegnący z spg 9 z przodu na ramieniu i nadający tempo biegu
studniówka - sto dni do cywila
 styk – kapral w BWP
syf – wojsko
sygnałówka – pistolet sygnałowy
syn diabła i motopompy - żołnierz obsługujący motopompę M800 w drużynie pomp motorowych (wojska chemiczne).
szafa grająca - żołnierz który siedział w szafie i śpiewał ,po wrzuceniu monety i kopnięciu ją nogą.
szaro-bajera, szalo-bajera – szalo–kominiarka koloru khaki
szczur lądowy – żołnierz wojsk lądowych
szeryf - DO (dowódca okrętu)
sześciuch - samochód ciężarowy Star 660 miał napęd 6x6
szkalanka(ki) - informacja o upływającym czasie przekazywana za pomocą dzwonu okrętowego; 1 szklanka - 15 minut (4 szklanki - godzina)
szlachta (lub: biedaki) – kadra
szmaciarz - marynarz sygnalista
szmata – szef magazynu mundurowego
szmatławiec - gazeta
szpiegi – żołnierze kompanii zwiadowczej.
sztabole – kadra ze sztabu
studiować zaocznie - spać za plecami kolegów na szkoleniu politycznym
sztukas - kapral
szturmany – żołnierze jednostek desantowo – szturmowych
szu szu – szef sztabu
szybki - AN 26 samolot
szynka z przeszkodami - salceson
szwajcar – szeregowy
szwancparada – defilada
szwej, szwejk – określenie żołnierza służby zasadniczej
szyłka – 23 mm zestaw przeciwlotniczy ZSU-23-4
szyszka – granat F-1

Ś

ściemniacz – żołnierz unikający ćwiczeń
ścisły – areszt ścisły
Śledzie – poborowi z Białegostoku
śledź – bagnet
ślepak – ślepy nabój
śmietnik – zupa, w której jest po trochę z innych zup
świetłuszka - system oświetlenia pasa startowego lotniska
święto lasu - stare wojsko ma do cywila 111 dni
święto słonia – ćwiczenia przeciwchemiczne
świniarnia – unitarka, miejsce szkolenia żołnierzy, którzy jeszcze nie złożyli przysięgi

T

taboret - żołnierz niskiego wzrostu
taryfa – piętnastodniowy urlop wypoczynkowy
techniks - spirytus techniczny
telewizorek – serek topiony
terminator, termit, pegaz, źrebak, termos – żołnierz służby nadterminowej, który w czasie trwania zasadniczej służby wojskowej, podpisał kontrakt i stał się żołnierzem "półzawodowym" (nie cieszyli się zbyt dużym uznaniem)
tłoczenie – robienie pompek
towarzysze pancerni – czołgiści
trał – kość z zupy
trampki – lekarstwo „na wszystko”’, lekarz przepisywał chodzenie w trampkach zamiast w ciężkich butach
trep – żołnierz zawodowy
troki – paski skórzane krótkie, służące do mocowania koca do plecaka
trolić – odpoczywać w czasie niedozwolonym
trójka, ew. trójka przedział, trójka klasa – w radiowozach Żandarmerii okratowany przedział do przewożenia zatrzmanych
trójmiasto, trójkąt bermudzki – koja – kibel – mesa, czyli łóżko – toaleta - jadalnia 
trzymać – pełnić służbę
turtlesy – rękawice zimowe czteropalczaste
 
U

ustawa – urlop przysługujący żołnierzowi służby zasadniczej na mocy ustawy
uszczelka – beret czołgisty

W

waciak – podchorąży WAT (Wojskowa Akademia Techniczna)
wafelki anyżkowe - suchary
walić – strzelać
walizka - przenośna wyrzutnia kierowanych pocisków p -panc
warchoły - poborowi z okolic Radomia
weterynarz – lekarz wojskowy
wicek, wicerezerwa – żołnierz zbliżający się do cyfry 150
widzenie - odwiedziny bliskich żołnierza.
winda - kabestan
wiosmen – żołnierz wzięty do wojska wiosną
wolniej - to oznaczało w wojsku szybciej,pospiesz się,biegiem
wóz, kraz – łóżko
wues – żołnierz Wojskowej Służby Wewnętrznej
wycior - żołnierz służby wartowniczej
wymiatanie - sprawdzenie porządku
wynalazki – podoficerowie zawodowi po szkole podoficerskiej dla małoletnich im Rodziny Nalazków
wypad - polecenie wyjścia z pomieszczenia
wyprowadzić konia na spacer - otworzyć okna i drzwi żeby przewiało smród
wyrko – łóżko
wytrzepać z kapucyna – wystarać się nie wiadomo skąd
wyzwoleńcza Armia Kosowa – Wojskowa Administracja Koszar
wzgórze Golan - duże wzniesienie na poligonie przykoszarowym

Z

zadupie – zaplecze, tyły
zahaltować – zatrzymać
zające – piechota
zamot - żołnierz zakręcony
zapałki – cienkie rurki łączące stelaż namiotu
zawieszenie fali – odwołanie praw fali. Prawa fali zawiesza się min: w anclu, na poligonie, w izbie chorych i w czasie ważnych świąt oraz w niedziele
zbiórka na parapecie - żołnierz stawał na parapecie i na komendę w "dwuszeregu zbiórka" robił skłon w przód dotykając dłońmi parapetu przed stopami a potem była komenda "w czwórki w prawo zwrot" i robiło się ze stopami o dłońmi dokładnie to samo co przy tej komendzie żółnierze w szyku
zemsta Jaruzelskiego – pistolet P – 83
zeoś - ZDO - Zastępca Dowódcy Okrętu
zegar – kapral
zegar kukułka - żołnierz kukający z szafy
zeoś - ZDO (zastępca dowódcy okrętu)
zetka – zasadnicza służba wojskowa
zęzol/zenzol - marynarz drenażysta (hydraulik)
zimol – żołnierz, który wstąpił do wojska zimą
ziuta - armata przeciwlotnicza ZU-23-2 (patrz też: kotomysz)
zkrazować wozy - łóżko jedno na drugim
 zlew - absolwent szkoły chorążych ( kiedy elew widzi zlewa to elewa krew zalewa)
złamane życie i gwiazka nadziei - młodszy chorąży ( układ dystynkcji na pagonach )
złamka – V, które mają sierżanci na pagonach
zmech – Wyższa Oficerska Szkoła Wojsk Zmechanizowanych we Wrocławiu
zmechol – podchorąży absolwent WOSWZmech we Wrocławiu
zmywak – zmywanie naczyń w stołówce
znikać z przedpola – odejść
zomz – zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania

Ż
 
żabiak - żabką
żabka – skoki w przysiadzie
żabochlapy – żołnierze desantu morskiego
żaboskoki – desant
żagiel - marynarz tuż po zaokrętowaniu
żarówa - kamizelka odblaskowa
żbik – opancerzony samochód BRDM-2M
żelazko – okręt podwodny
Żołnierze Wałęsy – Żandarmeria Wojskowa 
żółtobrzuchy – poborowi z Tarnowa
żużel – kaszanka
życie, przyroda – zwrot używany przy pocieszaniu kolegi, któremu nie poszło
żydowska wycieczka – Żandarmeria Wojskowa

Jeśli chcesz dopisać hasło, abyśmy je mogli po zredagowaniu i zatwierdzeniu włożyć do Wielkiego Słownika Szweja, wyślij je na adres gorniak102@wp.pl